Het logo van Veiligheidsregio referentie architectuur

ArchiMate en modelleerafspraken

Let op: Dit is een kopie van de GEMMA beheerpagina.

Deze pagina beschrijft de toolonafhankelijke Archimate conventies en modelleerafspraken.

We gebruiken vooralsnog Archimate 2.1, dus nog geen Archimate 3. Dit in afwachting op een AMEFF versie voor Archimate 3 en bredere toolsupport voor Archimate 3.

GEMMA Kennismodel

Het GEMMA 2 kennismodel is een weergave van de ArchiMate objecten en relaties die in het GEMMA model worden gebruikt. ToDo: kennismodel kloppend maken, ieder ArchiMate objecttype komt één keer voor. GEMMA specialisaties van ArchiMate objecten worden in de modelleerafspraken uitgewerkt

Aanvullend op het kennismodel zijn er de modelleerafspraken. De modelleerafspraken documenteren expliciet de structuur van (een onderdeel van) het GEMMA model.

  • GEMMA 2 modelleerafspraken verbonden met de Softwarecatalogus
    • Weergave van het GEMMA model op het moment van de release 6 van de Softwarecatalogus
    • Toont de GEMMA specialisaties van ArchiMate concepten voor modellering van bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). en applicatiefuncties en beperkingen (standaarden).
    • Gebruikte hiërarchie van de bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). en applicatiefuncties is expliciet gemaakt
    • Kanttekening hiërarchie: sub-(sub-)bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). kunnen binnen verschillende bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). voorkomen (aggregatierelatie en geen compositie).
    • ToDo: SubBedrijfsfuncties en SubApplicatiefuncties die op meerdere plaatsen terugkomen moeten in het BiZZdesign model op een hoger niveau worden gemodelleerd. Bij het importeren in ArchiMedes worden deze dan overgenomen en opgehangen aan de bedrijfs- en applicatiefuncties waar deze relevant zijn.
    • Toont datamodel van de Softwarecatalogus in ArchiMate concepten
    • Documenteert de (een gedeelte van de) AMEFF export van de GEMMA 2 repository en de AMEFF download uit de Softwarecatalogus
  • GEMMA procesarchitectuur modelleerafspraken
    • Toont de GEMMA specialisaties van de procesarchitectuur
    • ...

Eigenschappen GEMMA architectuurmodel

Ieder ArchiMate model heeft een uniek ID, het Object ID. Dit Object Id wordt gebruikt als unieke aanduiding van het model.

Op GEMMA online zijn alle links naar objecten/relaties/view een combinatie van het model_id en het object_id. Om de eigenschappen van het model te zien:

  • Een nieuw ArchiMate model krijgt van BiZZdesign een nieuwe GUID toegewezen.
    • Klik in de modelbrowser op het model
    • in het eigenschappen venster zie je nu de eigenschappen van het model.

Eigenschappen van een architectuurmodel:

Eigenschap Beschijving
Object ID GUID - Uniek id van het architectuurmodel
Versie Versieaanduiding van het model.

De versie wordt nu ook gebruikt in de URL van GEMMA Online. Dit betekent dat het veranderen van het versienummer alle URI wijzigen. Niet wijzigen dus zolang dat niet is opgelost.

Publiceren Eigenschap waarmee wordt bepaald of en waar de view wordt gepubliceerd.
  • Niet
  • Redactie
  • GEMMA Online en redactie
  • Softwarecatalogus en GEMMA Online en redactie

Zie Publicatiefilters en modelleerafspraken voor uitleg wat deze waarden betekenen

GEMMA status Wordt gebruikt voor de SWC migratiefunctionaliteit na een brekende wijziging in het architectuurmodel. Dit wordt nu gebruikt voor de GEMMA1 naar GEMMA2 migratie. In principe willen we nooit meer een brekende wijziging in de GEMMA doorvoeren (maar zeg nooit nooit). Waarden:
  • In gebruik - zet deze waarde voor alle architectuurmodellen die in de SWC gebruikt worden
  • Teruggetrokken - deze waarde niet (meer) gebruiken.
Type model Bepaalt welke onderdelen van het architectuurmodel door de Softwarecatalogus gebruikt worden:
  • Kernmodel – importeer de referentiecomponentenEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren., applicatiefuncties, standaarden, taxonomieen en views
  • Projectmodel – importeer alleen de views
Kernmodel ID Projectmodellen kunnen een verwijzing hebben naar een Kernmodel, via een Kernmodel ID.
  • Als deze gevuld is, dan wijst deze GUID naar het kernmodel waarop het projectmodel gebaseerd is.
  • Als deze niet gevuld is, dan betreft het of een kernmodel of een projectmodel dat op zichzelf staat. Het GEMMA model is een kernmodel.

Voor de softwarecatalogus: controleer of het kernmodel ID gelijk is aan de GUID van het actieve model. Alleen dan kunnen de pakketten geplot worden op de views van het projectmodel

Architectuurtool Bevat de naam van de tool waarmee het model wordt beheerd. Hierdoor kan ArchiMedes de verschillen tussen implementaties van AMEFF onderkennen en opvangen. Bevat de waarde 'BiZZdesign Architect'.

Eigenschappen van alle elementen

Voor ieder model, view, object en relatie zijn er naast de naam de volgende eigenschappen:

Eigenschap Beschijving
Object ID Unieke sleutel van object; verander deze nooit! De GUID wordt in GEMMA online en in de Softwarecatalogus gebruikt als referentie naar objecten.
Documentatie: Hier nemen we een scherpe definitie van het object op. Ondubbelzinnig en correct.
Toelichting: Hier kan een verdere uitleg, beschrijving of voorbeeld geplaatst worden.
Review en vragen Hier kun je vragen en opmerkingen aan collega's kwijt. Nog geen handige manier deze weer terug te vinden.

Modelleren van objecten

Eigenschappen van objecten

Alle GEMMA objecten zijn voorzien van de onderstaande eigenschappen. In BiZZdesign Architect zijn in het profiel de objecteigenschappen gegroepeerd in het profiel 'GEMMA object''

Eigenschap Beschijving
GEMMA type Definieren van GEMMA specialisaties van de ArchiMate concepten
GEMMA subtype Wordt gebruikt bij het duiden van groepen. Als het GEMMA type een groep is, dan wordt met het subtype vastgelegd over welke type groep het gaat.
GEMMA label Mogelijkheid om voor een object een tweede label/naam te definieren. Dit label kan in GEMMA online gebruikt worden als alternatief voor het ArchiMate label, bijvoorbeeld een verkorte naam, of een naam met afbreekstreepjes.

Wordt (nog) niet gebruikt

GEMMA sortering Mogelijkheid een object een 'sorterings' naam te geven. Een lijst kan dan gesorteerd worden op basis van dit (verborgen) label.

Wordt gebruikt in de lijst van de GEMMA principes

GEMMA status Aanduiding of een object nog 'in ontwikkeling', 'in gebruik' of 'einde ondersteuning' is.

Wordt gebruikt in de filtering van objecten voor de Softwarecatalogus. Alleen objecten met de GEMMA status 'in gebruik' worden met de GEMMA list service doorgegeven.

Extern Model ID Verwijzing naar een ander model (mogelijk in andere tool) waar het object ook voorkomt

Wordt nu o.a gebruikt voor verwijzing naar VIVO model

Extern Object ID Verwijzing naar het object in het andere model
Contextview Kopieer hier de Object ID (GUID) van de (context)view.

ArchiMedes genereert standaard voor ieder object een contextdiagram. Zeker als een object veel relaties heeft zijn deze gegeneerde views niet overzichtelijk. Je kunt het gegenereerde contextdiagram vervangen door een view in het architectuurmodel.

Maak in het architectuurmodel een (context)view voor één of meerdere objecten.

Werking van de eigenschap Contextview:

  • leeg -> ArchiMedes toont gegenereerde contextview
  • Object ID van een view -> ArchiMedes toont de in de export meegeleverde view
  • view moet in het huidige model staan
  • view moet gepubliceerd worden.

GEMMA specialisaties van ArchiMate

In het kennismodel worden enkele ArchiMate concepten door GEMMA uitgebreid. Een specialisatie is geïmplementeerd met de eigenschap GEMMA type.

Een voorbeeld. De referentiecomponentEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren. is een specialisatie van de ArchiMate applicatiecomponent. Dit wordt als volgt gemodelleerd:

  • Maak een nieuwe applicatiecomponent
  • Geef de eigenschap GEMMA type de waarde "Referentiecomponent"

In BiZZdesign is er in een view geen onderscheid tussen een gewonen applicatiecomponent en een referentiecomponentEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren.. Er zijn wel opties om dit toch zichtbaar te maken

  • Kleurenview waarbij je het GEMMA type selecteert als het label waarop de kleur gebaseerd is
  • Labelview waarbij je de inhoud van GEMMA type als label laat zien.


Lijst van GEMMA specialisaties

Het GEMMA type is in BiZZdesign een waardelijst en bevat alle in het model gebruikte specialisaties.

  • Groep -> zie hieronder voor het modelleren van een groep
  • Specialisaties
  • Referentiecomponent -> specialisatie van een ApplicatieComponent
  • Standaard -> specialisatie Beperking
  • Standaardversie -> specialisatie Beperking
  • Buitengemeentelijke voorziening -> specialisatie van een ApplicatieComponent
  • Buitengemeentelijke dienst -> specialisatie van een BedrijfsService
  • Buitengemeentelijke service -> specialisatie van een ApplicatieService
  • BIV classificatie -> specialisatie Beperking
  • Bedrijfsproces -> specialisatie van een BedrijfsProces
  • Werkproces -> idem
  • Processtap -> idem
  • Handeling -> idem
  • Hiërarchie bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties)..
  • De hiërarchie wordt gebruikt door het GEMMA koppelvlakSysteem- en/of organisatie-overschrijdende gegevensuitwisseling. en maakt expliciet welke bedrijfsfunctieEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). en afgeleide relaties worden doorgegeven aan de Softwarecatalogus
  • Bedrijfsfunctie laag -> hoogste niveau BedrijfsFunctie in de hiërarchie van het GEMMA bedrijfsfunctiemodel
  • Bedrijfsfunctie domein -> groepering van met elkaar samenhangende BedrijfsFuncties
  • Bedrijfsfunctie -> tot hier worden bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). doorgegeven aan de softwarecatalogus
  • Overerving is bedoeld om het beheer van veelvoorkomende relaties te vereenvoudigen en overzichtelijk te houden.
  • Basiscomponent -> Specialisatie van een ApplicatieComponent. Componenten met een specialisatierelatie met een basiscomponent over de relaties van de basiscomponent. Zie voor nader uitleg Publicatiefilters en modelleerafspraken

Semantische groepen

In de GEMMA architectuur wordt veel gebruikt gemaakt van groepen. Binnen het Archimate 2.1 bestaat echter geen semantisch object groep. Wel bestaan er grafische groepen, berperking van grafische groepen is dat deze alleen op de view bestaan en er geen groeperingsrelaties gemaakt kunnen worden. De ArchiMate 3 standaard introduceert wel een semantisch object groep.

Om in de GEMMA toch met groepen te kunnen werken, is onderstaande werkwijze bedacht.

  • Groepen die je visualiseert op een plaat moeten we als object vastleggen. Dit zijn meestal tevens de groepen die in de softwarecatalogus gebruikt zullen worden als 'filter', denk aan filteren op 'functionaliteit voor gemeenten', etc.
    • in veel gevallen kan dit een object op hoger aggregatieniveau zijn, bv. groeperende applicatiefuncties, groeperende bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties).,..
    • bij applicatiecomponenten/referentiecomponenetn gebruiken we een "application collaboration"
    • in sommige andere gevallen gebruiken we een grafische "Group" (bv. clusters van bedrijfsprocessenEen geordende reeks werkprocessen die binnen één organisatie wordt uitgevoerd met als doel om een (combinatie van) dienst(en) te leveren aan een burger, bedrijf of andere organisatie.)
  • Groepen die je enkel wilt gebruiken voor beheerdoeleinden en niet gaat visualiseren op een plaat: vastleggen als attribuut

Bij overgang naar Archimate 3 bespreken; houden we het zo, of gaan we meer terug naar groepen? Dus op IA-plaat worden het geaggregeerde applicatiefuncties én bedrijfsservices (externe functionaliteit)

Naast het GEMMA type is er ook de eigenschap GEMMA subtype. Het GEMMA subtype wordt gebruikt om - vooruitlopend op ArchiMate 3 - een semantische groep te kunnen definiëren. Afhankelijke van het te groeperen ArchiMate objecttype wordt een bepaald objectype gespecialiseerd naar een GEMMA groep. Een voorbeeld:

  • De Gradaties (van bouwbaarheid/testbaarheid) groeperen standaarden.
    • De gradatie 'Eindproduct' groepeert de standaarden die zonder aanvullende specificaties bouwbaar en testbaar zijn. Deze groep is als volgt gedefinieerd:
      • naam = 'Eindproduct'
      • GEMMA type = 'groep'
      • GEMMA subtype = 'Gradaties'

Lijst van semantische groepen

  • Doelgroep - Facet doelgroep in SWC, de applicatiefunctie-groepen gemeente, inwoners en ondernemers, ketenpartners en generiek
  • Domein - Facet domein, met hierin de GEMMA domeinen
  • Gradaties - Indeling van standaarden in eindproducten, halffabricaten en grondstoffen

Nog uitzoeken

  • Domein en doelgroep - groep van applicatiefunctie-groepen met doorsnede van domein en doelgroep

Modelleren van relaties

Welke relaties in de GEMMA gebruikt worden is weergegeven in de kennismodellen

Eigenschappen van relaties

Relaties kunnen naast een label/naam ook eigenschappen hebben. In BiZZdesign Architect zijn in het profiel de relatie-eigenschappen gegroepeerd in het profiel 'GEMMA relatie'

Eigenschap Beschijving
Verbindingsrol Verbindingsrol wordt vanuit meerdere betekenissen gebruikt:
  • Vastleggen wanneer een standaard moet worden gebruikt. Geef dit aan met een realisatierelatie van de referentiecomponentEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren. naar de standaard
  • Aanbevolen;
  • Verplicht
  • BIV classificatie
  • laag
  • midden
  • hoog
  • Migratie/wijzigings suggesties
  • was - wordt
Extern Model ID Verwijzing naar een ander model (mogelijk in andere tool) waar dezelfde relatie ook voorkomt
Extern Object ID Verwijzing naar de relatie in het andere model

Overerven van relaties

In de onderstaande figuur worden de modelleringsafspraken voor overerving getoond.

  • Een applicatiecomponent met het GEMMA type='Basiscomponent' heeft relaties met in dit voorbeeld een standaard en een applicatiefunctie
  • Onderliggende componenten met een specialisatierelatie overerven de relaties naar de standaard en de applicatiefunctie
  • Overerving via een intermediate wordt ondersteund.
  • Onderliggende componenten met een specialisatierelatie naar de intermediate, overerven zowel de relaties van de basiscomponent als van de intermediate
  • Overerving van eigenschappen vind niet plaats, eigenschappen van objecten veranderen tijdens de import niet

7382f25e-04b1-443e-abe5-00fa6e7212c4Opgegeven view bd2836e0-e1d6-4db4-bc9c-a924199028b7 (0 view(s) gevonden: ) bestaat niet. Ga naar Zoek element om te zoeken naar views met daarbij als resultaat ingevulde sjablonen voor gevonden views.


Aantal views gevonden: 0 - Opgegeven view(id): bd2836e0-e1d6-4db4-bc9c-a924199028b7 met de paginanaam: ' in model(id): 7382f25e-04b1-443e-abe5-00fa6e7212c4 bestaat niet. Ga naar Zoek element om elementen en views te zoeken met als resultaat ingevulde sjablonen voor alle gevonden views.

Tekenen van views

De GEMMA kiest voor een beperkte set van views, die consequent op dezelfde wijze worden getekend.

De views kennen een standaard 'achtergrond' waarin in vervolgviews meer detail wordt vastgelegd.

We gebruiken altijd de "Totaalview". (dus niet totaalview uitgebreid)

Voor de "GEMMA-platen": bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties)., applicatiefuncties, procesarchitectuurplaat hanteren we de traditionele lay-out.

Kleurengebruik en fonts

  • Voorgrond objecten krijgen de default kleuren, achtergrond-objecten krijgen aangepaste kleuren
  • In de bekende GEMMA applicatiefunctieviews hanteren we de kleuren:
    • blauw, groen, oranje, grijs voor de "groepen functies" en daarop gebaseerde lichtere tinten voor de applicatiefuncties binnen deze groepen
    • bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). krijgen diverse tinten geel, conform de hierarchie
  • Voor nieuwe modellen gebruiken we de default font-grootte van Bizzdesign.

Domeinviews

De domeinarchitecturen verbijzonderen de GEMMA-platen naar de verschillende domeinen toe. Dit zowel voor de bedrijfsfunctieview, als de applicatiefunctieviews.

  • Voor de bedrijfsfunctieview worden bestaande bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). verder ingevuld met sub-bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties).. Er worden dus geen bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). op hoofdniveau bij geplaatst. Dan moet het GEMMA-model aangepast worden.
  • Voor de applicatiefunctieviews in de domeinarchitectuur, worden de drie vlakken "Specifieke functies (domein x) voor inwoners en ondernemers", "Specifieke functies (domein x) voor gemeente" en "Specifieke functies (domein x) voor ketenpartners" ingevuld met applicatiefuncties (en referentiecomponentenEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren.) specifiek voor dit domein.
  • Bij overlap mag een applicatiefunctie gerust op 2 domeinplaten terug komen. Maar met mate.
  • Op de applicatiefunctieviews uit de domeinarchitecturen tekenen we de vlakken uit de generieke functieview onder de vlakken met specifieke functies
  • De achterliggende vlakken voor de aspectgebieden Informatiebeveiliging en Verbinden tekenen we enkel op de applicatiefunctieviews. In de domeinarchitecturen laten we deze weg wegens te gevoelig voor beheer.

De Domeinarchitecturen werken we telkens uit in 3 views: 1. Bedrijfsfunctieplaat met sub-bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). (verdere detaillering van de hoofd-bedrijfsfunctieplaat) 2. Bedrijfsfunctieplaat met referentiecomponentenEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren. (Zelfde als (1), maar dan met referentiecomponentenEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren. in de sub-bedrijfsfunctiesEen bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties).. Deze platen komen ook in de SWC) 3. Applicatiefunctiesview met domeinspecifieke applicatiefuncties en bijbehorende referentiecomponentenEen referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren. (deze platen komen ook in de SWC en verschillen van (2) in dat hier de ondergrond van de Informatiearchitectuur wordt gebruikt ipv de Bedrijfsfunctieplaat)

Eigenschappen van views

Hieronder de algemene eigenschappen van een view. In BiZZdesign Architect zijn in het profiel de view-eigenschappen gegroepeerd in het profiel 'GEMMA view'

Eigenschap Beschijving
Object ID Unieke sleutel van een view; verander deze nooit! De GUID wordt in GEMMA online en in de Softwarecatalogus gebruikt als referentie naar objecten.
Publiceren Eigenschap waarmee wordt bepaald of en waar de view wordt gepubliceerd.
  • Niet
  • Redactie
  • GEMMA Online en redactie
  • Softwarecatalogus en GEMMA Online en redactie

Zie Publicatiefilters en modelleerafspraken voor uitleg wat deze waarden betekenen

Titel view SWC Deze tekst wordt door de Softwarecatalogus gebruikt bij het plotten van een titel boven een view.
View is gegenereerd Indien een view met het BiZZDesign script/viewpoint "Generate View for Selected Objects" is gegenereerd, is deze op 'ja' gezet.
Extern Model ID Verwijzing naar een ander model (mogelijk in andere tool) waar het object ook voorkomt

Wordt nu o.a gebruikt voor verwijzing naar VIVO model

Extern Object ID Verwijzing naar het object in het andere model

Aanvullend kan een view met enkele eigenschappen gemetadateerd worden, waarmee deze is in te delen in een Overzicht GEMMA architectuurviews. Als de eigenschappen niet zijn gezet, verschijnt de view niet in het overzicht.

De volgende eigenschappen moeten worden gezet om in de overzichtstabel te verschijnen:

Eigenschap Beschrijving
Architectuurlaag Geef aan bij welke ArchiMate architectuurlaag de view hoort. Views die uit meerdere lagen bestaan, worden toegekend aan Totaal (meerlaags) ..
  • Bedrijfsarchitectuur
  • Applicatiearchitectuur
Domein Op welk gemeentelijk domein of de view betrekking. Als de view geen domein kent, dan kiezen voor 'Niet domeingebonden'
  • Openbare Orde en Veiligheid
  • Sociaal domein
Thema Indien de view is gemaakt in kader van een bepaald thema, dan hier aangeven. Anders leeglaten.
  • Gegevensmanagement
  • Informatie- en archiefbeheer
  • Zaakgericht werken
Viewtype Hiermee wordt aangegeven wat voor soort view het eigenlijk is
  • Basis, behorend tot de kern van GEMMA
  • Illustratie, illustratief gebruik van een GEMMA model in bv Katernen of andere pagina's
  • Positionering, afbakening van het onderwerp door de betreffende objecten te positioneren op een basisview.
  • Patroon, een uit de praktijk afgeleide 'best practice' voor een standaard probleem. Het patroon is een generieke oplosssing hiervoor.
  • Toelichting, weergave van de structuur van een (groot) object van het GEMMA model
  • Contentfilter, views van het type contentfilter bestaan alleen vanwege administratieve redenen.
  • bevat objecten die mogen worden uitgefilterd (immers alle objecten die niet op een view staan worden uitgefilterd)
  • na de import worden views met deze eigenschap verwijderd (en dus nergens gepubliceerd)

De volgende eigenschappen zijn optioneel

Eigenschap Beschrijving
Scope Heeft de view betrekking op de gemeente of een (gemeentelijke) keten:
  • Gemeente
  • Keten
Viewdetail Geef het detailniveau aan van de view, conform de ArchiMate view definitie
  • Overzicht (breed, hoog niveau)
  • Samenhang (verschillende aspecten, maar niet zo gedetailleerd)
  • Detailniveau (een klein deel van de architectuur, met relatief veel details)


Eigenschappen van viewnodes

Iedere occurence van een element (objecten en relaties) op een view heeft ook een unieke ID. Dit is in het GEMMA profiel het Reference ID.

Helaas is het niet mogelijk een Reference ID in een ArchiMate Exchange bestand te exporteren en importeren. Dit zou het bijwerken van architectuurmodellen in meerdere tools/omgevingen veel efficienter kunnen maken.

Hiermee is het voor nu niet zinvol iets te doen met dit Reference ID. Wordt bijgehouden voor 'future reference'.

GEMMA Kernmodel en Projectarchitecturen

Binnen KING worden regelmatig projecten uitgevoerd die voortbouwen op GEMMA. In deze projecten worden bestaande onderdelen van GEMMA verder uitgewerkt of worden nieuwe onderdelen ontwikkeld. Deze ontwikkelingen leiden niet automatisch tot aanpassingen in GEMMA, maar worden (soms) wel via documenten en/of GEMMA Online gepubliceerd. Een voorbeeld van een projectarchitectuur is het programma Omgevingswet.

Hoe gaan we om met projectarchitecturen?

In BiZZdesign maken we een nieuwe repository aan, met daarin gekopieerd alle onderdelen van GEMMA die nodig zijn voor de verdere uitwerking van de projectarchitectuur. Deze kopieeractie voor een eerste versie kan gedaan worden met copy/paste of door het slepen van mappen en/of objecten uit het GEMMA kernmodel. Zie Scenario's architectuurmodellen voor projecten en tijdlijnen voor een vergelijking van overwogen oplossingen voor het gebruiken van GEMMA in projecten.

Het updaten van een projectarchitectuur vergt meer aandacht. Ook dan worden de objecten en/of mappen in de projectarchitectuurrepository gekopieerd alleen moet wel in de instelling aangegeven zijn dat de import gebruik maakt van matching op naam. Kijk hiervoor bij de geavanceerde opties van de opties/applicatie-instellingen/geavanceerd. En dan een vinkje zetten bij Kopiëren tussen modelpackages/Proberen de gekopieerde objecten te matchen met bestaande objecten.

Bij de modelinstellingen geven we aan dat een repository eren projectarchitectuur is door de eigenschap Kernmodel ID te vullen met de GUID van het GEMMA Kernmodel, in dit geval 2b2b88ba-8efe-46d3-8b40-47af290bc418. Vervolgens gelden alle eigenschappen die hierboven worden uitgelegd. Belangrijk is ook om de Views te markeren met een eigenschap voor Publiceren. Als hier ook voor Softwarecatalogus is gekozen, betekent dit dat de View automatisch in de Softwarecatalogus gebruikt gaat worden.

Na beëindiging van het project wordt de projectarchitectuur overgedragen aan de GEMMA architectuurboard. Dar wordt besloten om het als een projectarchitectuur (on)beheerd te laten waar het is, of af te sluiten of onderdelen te integreren met het GEMMA kernmodel.

Als projectarchitecturen worden gepubliceerd op GEMMA Online, wordt projectobjecten getoond met een standaard mededeling boven in het scherm waarin wordt aangegeven dat dit object een onderdeel is van een projectarchitectuur. Indien van toepassing wordt ook link van het relevante object getoond uit het GEMMA kernmodel.

Per object kan een status per object meegeven worden. De status kan zijn:

  • Nieuw
  • Gewijzigd
  • Verwijderd
  • Vervangen (met een zelf te definiëren relatie kan aangegeven worden door welk ander object deze is vervangen).